ဝါဆိုိလျပည့္ေန႔ကိုဓမၼစၾကာအခါေတာ္္ေန႔၏ ထူးျခားခ်က္္မ်ား

ဝါဆိုလျပည့္ေန႔ကိုဓမၼစၾကာအခါေတာ္္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္က်င္းပရျခင္းမွာထိုေန႔၌ ဓမၼစၾကာတရားေတာ္ကိုျမတ္စြာဘုရားက ေဟာၾကားေတာ္မူသည္ကိုအေၾကာင္းျပဳ၍ က်င္းပရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ဓမၼစၾကာတရားေတာ္ကိုျမတ္စြာဘုရားသည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံဗာရာဏသီျပည္မိဂဒါဝုန္ေတာ၌ မဟာသကၠရာဇ္၁၀၃-ခုႏွစ္ဝါဆိုလျပည့္ေန႔ ေနဝင္လထြက္အခ်ိန္၌ပၪၥဝဂၢီငါးဦးတို႔အားဘုရားအျဖစ္ကိုဝန္ခံေသာအားျဖင့္ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ပါသည္။

ဓမၼစၾကာတရားေတာ္သည္ဝိနည္းမဟာဝါပါဠိိေတာ္၌ပၪၥဝဂၢိယကထာ-အမည္ျဖင့္လာရွိပါသည္။ပဋိသမၻိဒါမဂၢပါဠိေတာ္၌ဓမၼစကၠပဝတၱန ဝါရ-အမည္ျဖင့္လာရွိပါသည္။မဟာဝဂၢသံယုတ္ပါဠိေတာ္၌ဓမၼစကၠပဝတၱနသုတၱ-အမည္ျဖင့္လာရွိပါသည္။

ဓမၼစကၠပဝတၱန၏အဓိပၸါယ္မွာတရားတည္္းဟူေသာအသိစက္ကိုျဖစ္ေစ၊လည္ေစေတာ္မူျခင္း-ဟုအဓိပၸါယ္ရပါသည္။(ဓမၼစကၠ=တရားေတာ္။ ပဝတၱ=ျဖစ္ေစ၊လည္ေစျခင္း။)

ဓမၼစၾကာတရားေတာ္သည္္သစၥာေလးပါးတရားကိုၫႊန္းဆိုေဟာၾကားေသာ ေဒသနာျဖစ္၍ပိဋကသုံးပုံ၏အႏွစ္ခ်ဳပ္တရားဟုဆိုထိုက္ပါသည္။ဓမၼစၾကာတရားေတာ္ကိုစိစစ္သုံးသပ္ၾကည့္ပါလွ်င္လမ္းစဥ္မွာ(အစြန္း ၂-ခု) ကို ေရွာင္ၾကဥ္ေရး၊ မဇၩိမပဋိပဒါ လမ္းစဥ္မွန္ကို က်င့္သုံးေရးတို႔ကို ၫႊန္ၾကားထားၿပီး သစၥာေလးပါးတရားကို သိျမင္ေစရန္ ေဟာၾကားထားေသာေၾကာင့္ ဗုဒၶဝါဒ၏ တိက်ခိုင္မာေသာ သေဘာတရားကို ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါသည္။

ဤကဲ့သိုိ႔အႏွစ္သာရပါရွိေသာတရားျဖစ္၍ ဗုဒၶဘာသာဝင္ရဟန္းရွင္လူတို႔ကဓမၼစၾကာတရားေတာ္ကိုအထူးပင္အာ႐ုံစိုက္၍ ႐ြတ္ဖတ္ သရဇၩာယ္ေတာ္မူၾကပါသည္။

အျမိဳ႕ျမိဳ႕ အ႐ြာ႐ြာ၌ ဓမၼစၾကာ အသင္းမ်ားဖြဲ႕စည္းၿပီး ျပန႔္ ပြားေအာင္ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိ ၾကပါသည္။ ( ဝါဆိုလျပည့္ေန႔၏ ထူးျခားခ်က္မ်ား ) ျမန္မာ့႐ိုး ရာ ၁၂-လရွိသည့္အနက္ ဝါဆိုလျပည့္ေန႔သည္-

၁။ ေဂါတမဘုရားေလာင္းပဋိသေႏၶေနေသာေန႔ျဖစ္၍ထူးျခားျခင္း။

၂။ ေဂါတမဘုရားေလာင္္း ေတာထြက္ေတာ္မူေသာေန႔ျဖစ္၍ထူးျခားျခင္း။

၃။ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရားဓမၼစၾကာတရား စတင္ေဟာေတာ္မူေသာေန႔ျဖစ္၍ထူးျခားျခင္း။

၄။ ေရမီးအစုံစုံတို႔ျဖင့္တန္ခိုးျပာဋိဟာကို ျပေတာ္မူေသာေန႔ျဖစ္၍ထူးျခားျခင္း။

၅။ ဘုရားအျဖစ္ကိုိဝန္ခံေတာ္မူေသာေန႔ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း။

၆။ တရားရတနာစတင္္ေပၚေသာေန႔ျဖစ္၍ထူးျခားျခင္း။

၇။ သံဃာရတနာ စတင္္ေပၚေသာေန႔ျဖစ္၍ထူးျခားျခင္း။

၈။ ပုထုဇဥ္ခရီးမွအရိယာခရီးသို႔စတင္ကူးေျပာင္းခြင့္ႀကဳံေသာေန႔ျဖစ္၍ထူးျခားျခင္း။

၉။ ဧဟိဘိကၡဳ-ဟူေသာစကားကိုစတင္ၾကားရေသာေန႔ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း။

အထက္္ေဖာ္ျပပါ ဝိေသသအေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ဗုဒၶ ဘာသာဝင္ သူေတာ္စင္တို႔က ဤဝါဆိုလျပည့္ေန႔၌ ေက်ာင္းကန္ ဘုရားသို႔သြားေရာက္၍ ဝါဆိုပန္းမ်ား ကပ္ လႉျခင္း၊ဝါဆိုသကၤန္း လႉဒါန္း ျခင္း၊ ဓမၼစၾကာတရားေတာ္မ်ားကို ႐ြတ္ဖတ္သရဇၩာယ္ျခင္းအားျဖင့္ ဝါဆိုလျပည့္ ဓမၼစၾကာအခါေတာ္ေန႔ကို ဆင္ႏႊဲျပဳလုပ္ၾကပါ သည္။

ခရက္ဒစ္ – ေရႊ Nyar Thar

Unicode

ဝါဆိုလပြည့်နေ့ကိုဓမ္မစကြာအခါတော််နေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ကျင်းပရခြင်းမှာထိုနေ့၌ ဓမ္မစကြာတရားတော်ကိုမြတ်စွာဘုရားက ဟောကြားတော်မူသည်ကိုအကြောင်းပြု၍ ကျင်းပရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ဓမ္မစကြာတရားတော်ကိုမြတ်စွာဘုရားသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံဗာရာဏသီပြည်မိဂဒါဝုန်တော၌ မဟာသက္ကရာဇ်၁၀၃-ခုနှစ်ဝါဆိုလပြည့်နေ့ နေဝင်လထွက်အချိန်၌ပ ဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးတို့အားဘုရားအဖြစ်ကိုဝန်ခံသောအားဖြင့် ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါသည်။

ဓမ္မစကြာတရားတော်သည်ဝိနည်းမဟာဝါပါဠိိတော်၌ပ ဉ္စဝဂ္ဂိယကထာ-အမည်ဖြင့်လာရှိပါသည်။ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိတော်၌ဓမ္မစက္ကပဝတ္တန ဝါရ-အမည်ဖြင့်လာရှိပါသည်။မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော်၌ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနသုတ္တ-အမည်ဖြင့်လာရှိပါသည်။

ဓမ္မစက္ကပဝတ္တန၏အဓိပ္ပါယ်မှာတရားတည််းဟူသောအသိစက်ကိုဖြစ်စေ၊လည်စေတော်မူခြင်း-ဟုအဓိပ္ပါယ်ရပါသည်။(ဓမ္မစက္က=တရားတော်။ ပဝတ္တ=ဖြစ်စေ၊လည်စေခြင်း။)

ဓမ္မစကြာတရားတော်သည််သစ္စာလေးပါးတရားကိုညွှန်းဆိုဟောကြားသော ဒေသနာဖြစ်၍ပိဋကသုံးပုံ၏အနှစ်ချုပ်တရားဟုဆိုထိုက်ပါသည်။ဓမ္မစကြာတရားတော်ကိုစိစစ်သုံးသပ်ကြည့်ပါလျှင်လမ်းစဉ်မှာ(အစွန်း ၂-ခု) ကို ရှောင်ကြဉ်ရေး၊ မဇ္ဈိမပဋိပဒါ လမ်းစဉ်မှန်ကို ကျင့်သုံးရေးတို့ကို ညွှန်ကြားထားပြီး သစ္စာလေးပါးတရားကို သိမြင်စေရန် ဟောကြားထားသောကြောင့် ဗုဒ္ဓဝါဒ၏ တိကျခိုင်မာသော သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်ပါသည်။

ဤကဲ့သိို့အနှစ်သာရပါရှိသောတရားဖြစ်၍ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ရဟန်းရှင်လူတို့ကဓမ္မစကြာတရားတော်ကိုအထူးပင်အာရုံစိုက်၍ ရွတ်ဖတ် သရဇ္ဈာယ်တော်မူကြပါသည်။

အမြို့မြို့ အရွာရွာ၌ ဓမ္မစကြာ အသင်းများဖွဲ့စည်းပြီး ပြန့် ပွားအောင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ ကြပါသည်။ ( ဝါဆိုလပြည့်နေ့၏ ထူးခြားချက်များ ) မြန်မာ့ရိုး ရာ ၁၂-လရှိသည့်အနက် ဝါဆိုလပြည့်နေ့သည်-

၁။ ဂေါတမဘုရားလောင်းပဋိသန္ဓေနေသောနေ့ဖြစ်၍ထူးခြားခြင်း။

၂။ ဂေါတမဘုရားလောင််း တောထွက်တော်မူသောနေ့ဖြစ်၍ထူးခြားခြင်း။

၃။ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားဓမ္မစကြာတရား စတင်ဟောတော်မူသောနေ့ဖြစ်၍ထူးခြားခြင်း။

၄။ ရေမီးအစုံစုံတို့ဖြင့်တန်ခိုးပြာဋိဟာကို ပြတော်မူသောနေ့ဖြစ်၍ထူးခြားခြင်း။

၅။ ဘုရားအဖြစ်ကိိုဝန်ခံတော်မူသောနေ့ဖြစ်၍ ထူးခြားခြင်း။

၆။ တရားရတနာစတင််ပေါ်သောနေ့ဖြစ်၍ထူးခြားခြင်း။

၇။ သံဃာရတနာ စတင််ပေါ်သောနေ့ဖြစ်၍ထူးခြားခြင်း။

၈။ ပုထုဇဉ်ခရီးမှအရိယာခရီးသို့စတင်ကူးပြောင်းခွင့်ကြုံသောနေ့ဖြစ်၍ထူးခြားခြင်း။

၉။ ဧဟိဘိက္ခု-ဟူသောစကားကိုစတင်ကြားရသောနေ့ဖြစ်၍ ထူးခြားခြင်း။

အထက််ဖော်ပြပါ ဝိသေသအကြောင်းများကြောင့် ဗုဒ္ဓ ဘာသာဝင် သူတော်စင်တို့က ဤဝါဆိုလပြည့်နေ့၌ ကျောင်းကန် ဘုရားသို့သွားရောက်၍ ဝါဆိုပန်းများ ကပ် လှူခြင်း၊ဝါဆိုသင်္ကန်း လှူဒါန်း ခြင်း၊ ဓမ္မစကြာတရားတော်များကို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ခြင်းအားဖြင့် ဝါဆိုလပြည့် ဓမ္မစကြာအခါတော်နေ့ကို ဆင်နွှဲပြုလုပ်ကြပါ သည်။

ခရက်ဒစ် – ရွှေ Nyar Thar