အိမ္ေျခရာမဲ့ေတြ မရွိသလို က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈအခမဲ့ရတဲ့ ဘူတန္ႏိုင္ငံရဲ႕အေၾကာင္း
အိမ္ေျခရာမဲ့ေတြ မရွိသလို က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈအခမဲ့ရတဲ့ ဘူတန္ႏိုင္ငံရဲ႕အေၾကာင္း
အိႏၵိယႏွင့္တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံအၾကားမွာတည္ရွိတဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္ဆန္းၾကယ္ၿပီး သာယာလွပတဲ့ ဒီတိုင္းျပည္ေလးဟာ ၁၉၇၄ခုႏွစ္ကာလအထိ ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ား လာေရာက္ျခင္းကို ပိတ္ထားခဲ့ပါတယ္။
ယေန႔မွာ ပိုက္ဆံရွိတဲ့လူတိုင္းဟာ ဘူတန္ကို သြားေရာက္လည္ပတ္ႏိုင္ပါတယ္။ နယ္စပ္ဂိတ္ေတြကို ဖြင့္ေပးထားေပမယ့္လည္း ဘုရင္ဟာ နည္းလမ္းအမ်ိဳးမ်ိဳး
အသုံးျပဳၿပီး ခရီးသြားဧည့္သည္ ပမာဏကို ကန္႔သတ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနဆဲပါ။ ဘူတန္မွာေနထိုင္တဲ့ သူအားလုံးဟာ ဘာ့ေၾကာင့္ေပ်ာ္႐ြင္ၾကတာလဲဆိုတာကို ေလ့လာရင္းႏွင့္
သူတို႔ရဲ႕ ႐ိုးရာအစဥ္အလာေတြ၊ ေျမာက္ျမားစြာေသာ ပိတ္ပင္မႈေတြအေၾကာင္းကို သိရွိဖို႔ စပ္စုၾကည့္လိုက္ရေအာင္။
၁။ တီဗီ၊ အင္တာနက္မရွိပါ
ဘူတန္မွာ တီဗီနဲ႔ အင္တာနက္ကို ၁၉၉၉ခုႏွစ္အထိ တရားဝင္ ပိတ္ပင္ထားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေခတ္မီနည္းပညာမ်ားကေန တစ္ႏိုင္ငံလုံးကို ခြဲထုတ္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ခဲ့တာေၾကာင့္
ဘုရင္ဟာ ဒီဥပေဒကို ပယ္ဖ်က္ဖို႔ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဘူတန္ဟာ တီဗီစတင္အသုံးျပဳတဲ့ ကမာၻ႔ေနာက္ဆုံးႏိုင္ငံ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
၂။ ေပ်ာ္႐ြင္မႈဝန္ႀကီးဌာနဆိုတာရွိပါတယ္
၂၀၀၈ခုႏွစ္မွာ လူေတြရဲ႕အတြင္းစိတ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဂ႐ုစိုက္ဖို႔ Gross National Happiness ေကာ္မတီကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့ပါတယ္။ လူဦးေရသန္းေကာင္စာရင္း ေကာက္ယူတဲ့ေမးခြန္းလႊာမွာ
သင့္ဘဝကို ေက်နပ္သလား၊ မေက်နပ္ဘူးလား ဆိုတာကိုၫႊန္ျပႏိုင္တဲ့ ေကာ္လံတစ္ခု ပါရွိပါတယ္။ ဘဝရဲ႕အရည္အေသြးကို သူတို႔ရဲ႕ ေငြေရးေၾကးေရးႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာတန္ဖိုးမ်ားအၾကား ညီမွ်မႈျဖင့္ ဆုံးျဖတ္တာျဖစ္ပါတယ္။
၃။ အိမ္ေျခရာမဲ့ေတြ မရွိပါဘူး
ဘူတန္ႏိုင္ငံမွာ လမ္းေပၚမွာ ေနရတဲ့သူတစ္ေယာက္မွ မရွိပါဘူး။ လူတစ္ေယာက္ဟာ သူ႔အိမ္ဆုံးရႈံးသြားလွ်င္ အိမ္တစ္လုံးေဆာက္ႏိုင္ၿပီး ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္မယ့္
ေျမကြက္ကိုေပးတဲ့ ဘုရင္ဆီကိုသြားဖို႔သာ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဘူတန္ျပည္သူျပည္သားေတြ ေပ်ာ္႐ြင္ရတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
၄။ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈက အခမဲ့ပါ
ဘူတန္ႏိုင္ငံသားတစ္ဦးခ်င္းစီမွာ အခမဲ့က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ရပိုင္ခြင့္ရွိပါတယ္။ ဘူတန္မွာ ႐ိုးရာအစဥ္အလာမ်ားႏွင့္ ေဆးကုသတာရွိသလို ေခတ္မီေဆးဝါးမ်ားႏွင့္ ေဆးကုတာလည္းရွိပါတယ္။
လူတစ္ေယာက္ဟာ သူတို႔ဘယ္ကုသမႈနည္းလမ္းကိုခံယူမလဲဆိုတာ ဆုံးျဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။
၅။ ႐ိုးရာဝတ္စုံ
ဘူတန္ႏိုင္ငံသားမ်ားဟာ ႐ိုးရာအဝတ္အစားကို ဝတ္ဆင္ၾကရပါတယ္။ အမ်ိဳးသားမ်ားက ေလးလံၿပီး ဒူးအထိရွည္တဲ့ သကၤန္းပုံစံကို ဝတ္ဆင္ၾကၿပီး အမ်ိဳးသမီးမ်ားက ဝတ္စုံရွည္မ်ားကို ဝတ္ဆင္ရပါတယ္။
လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ အဆင့္အတန္းႏွင့္ လူမႈေရးအဆင့္ကို သူတို႔ရဲ႕ ဘယ္ဘက္ပုခုံးေပၚမွာ ပတ္ထားတဲ့ ပုဝါအေရာင္ျဖင့္ ခြဲျခားသိႏိုင္ပါတယ္။ သာမန္လူေတြက အျဖဴေရာင္ပုဝါကို
ဆင္ျမန္းၿပီး ျမင့္ျမတ္တဲ့သူေတြႏွင့္ ဘုန္းႀကီးမ်ားက အဝါေရာင္ပုဝါကို ဝတ္ဆင္ၾကပါတယ္။
၆။ ေဆးလိပ္ေသာက္တာကို ပိတ္ပင္ထားပါတယ္
ဘူတန္ဘုရင္က တိုင္းျပည္မွာ ေဆး႐ြက္ႀကီး ေရာင္းခ်ျခင္း၊ စိုက္ပ်ိဳးျခင္းကို တားျမစ္ထားတဲ့ ဥပေဒ ျပဌာန္းထားပါတယ္။ အဲ့ဒီမွာ ေဆး႐ြက္ႀကီးဝယ္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။
ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ားဟာ စီးကရက္ယူလာခ်င္ရင္ အခေၾကးေငြ ေပးေဆာင္ရပါတယ္။
၇။ သဘာဝႏွင့္ တိရိစာၦန္ေတြကို ၾကည့္ရႈေစာင့္ေရွာက္ၾကပါတယ္
တိုင္းျပည္ဟာ nature၊ သဘာဝေဂဟစနစ္ႏွင့္ပတ္သတ္ၿပီး တကယ္စိုးရိမ္ပူပန္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ဟာ သင္ပင္ေတြစိုက္ပ်ိဳးျခင္းကို အထူးအာ႐ုံစိုက္ပါတယ္။
၂၀၁၅ခုႏွစ္က ဘူတန္ႏိုင္ငံမွာ တစ္နာရီတည္းနဲ႔ သစ္ပင္ ၅ေသာင္းစိုက္ပ်ိဳးခဲ့တဲ့ ကမာၻ႔စံခ်ိန္တစ္ခု ဝင္ခဲ့ပါတယ္။
၈။ အစားအစာ အဂၤါရပ္မ်ား
ဘူတန္ႏိုင္ငံသားအမ်ားစုဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒီဘာသာတရားက တိရိစာၦန္ ကမာၻႀကီးတစ္ခုလုံးအတြက္ ေလးစားဖို႔ သြန္သင္ေပးတာေၾကာင့္ အဲ့ဒီမွာ အမ်ားစုက သတ္သတ္လြတ္သမားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
အဓိကႏွင့္ အေျခခံအစားအစာက ထမင္းျဖစ္ပါတယ္။ သာမန္ဆန္က ထိုကဲ့သို႔ေသာ ကုန္းျပင္ျမင့္မွာ စိုက္ပ်ိဳးလို႔မရတာေၾကာင့္ ထူးကဲတဲ့အရသာရွိၿပီး ခက္ခက္ခဲခဲမစိုက္ပ်ိဳးရတဲ့ အနီေရာင္ဆန္ကိုသာ စိုက္ပ်ိဳးၾကပါတယ္။
လူအမ်ားစုက လက္ဖက္ရည္ေသာက္သုံးၾကပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ဆား၊ င႐ုတ္ေကာင္းႏွင့္ ေထာပတ္တစ္ဇြန္းထည့္ထားတဲ့ လက္ဖက္စိမ္းႏွင့္ အနက္ေရာင္လက္ဖက္ရည္ကို ေသာက္သုံးၾကပါတယ္။
၉။ ခရီးသြားလုပ္ငန္း စိန္ေခၚမႈမ်ား
ဘူတန္ဘုရင္က ခရီးသြားေတြ လည္ပတ္ဖို႔ ဘူတန္ႏိုင္ငံကို ဖြင့္လွစ္ေပးခဲ့ေပမယ့္ တစ္ႏိုင္ငံလုံးကို ဝင္ေရာက္ခြင့္ ျပဳထားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ တျခားခရီးသြားမ်ားအုပ္စုႏွင့္သာ ဘူတန္မွာ လည္ပတ္ႏိုင္ပါတယ္။
စာ႐ြက္စာတမ္းႏွင့္ ျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာေတြကို ျပည္နယ္မွ ခန္႔အပ္ထားတဲ့ ကုမၸဏီတစ္ခုတည္းကသာ ထုတ္ေပးပါတယ္။ ခြင့္ျပဳခ်က္ရဖို႔ (ေလယာဥ္လက္မွတ္၊ ဟိုတယ္၊ ခရီးစရိတ္၊ ခရီးစဥ္ေအာ္ပေရတာႏွင့္
လမ္းျပဝန္ေဆာင္မႈမ်ား၊ ဗီဇာႏွင့္ အာမခံ)ကုန္က်စရိတ္အားလုံးကို ႀကိဳတင္ၿပီးေပးေခ်ထားရပါတယ္။
တိုင္းျပည္ထဲမွာ လမ္းၫႊန္တစ္ေယာက္ႏွင့္အတူသာ လည္ပတ္လို႔ရၿပီး ကိုယ့္ဘာသာ လမ္းေလွ်ာက္သြားလို႔ရမယ့္ အခြင့္အေရး ဘယ္ေတာ့မွ ရရွိမွာ မဟုတ္ပါဘူး။
ျပည္တြင္းျပည္ပ ေလေၾကာင္းခရီးစဥ္အားလုံးကို ေလေၾကာင္းလိုင္းတစ္ခုတည္းကသာ လုပ္ေဆာင္ၿပီး ဟိုတယ္ေစ်းႏႈန္းမ်ားကို(ေစ်းေပါတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေစ်းႀကီးတာပဲျဖစ္ျဖစ္) အစိုးရက သတ္မွတ္ထားပါတယ္။
၁၀။ အေမြဆက္ခံျခင္း အစဥ္အလာ
အမ်ိဳးသမီးမ်ားဟာ ဘူတန္မွာ ဂုဏ္က်က္သေရရွိၿပီး ေလးစားခံရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ အေမြဆက္ခံျခင္း အစဥ္အလာက ၎ကိုသက္ေသျပဳေနပါတယ္။
သူတို႔ရဲ႕ အိမ္ေတြ၊ တိရိစာၦန္ႏွင့္ ေျမယာေတြကဲ့သို႔ ပစၥည္းဥစၥာ ပိုင္ဆိုင္မႈအားလုံးကို သားမဟုတ္ဘဲ သမီးႀကီးကသာ ရရွိပါတယ္။
၁၁။ ေဂဟစနစ္က အေရးႀကီးဆုံးအရာ ျဖစ္ပါတယ္
ယေန႔ တစ္ကမာၻလုံးဟာ ဇီဝဆိုတဲ့ တံဆိပ္ကိုသာ အာ႐ုံစိုက္ေနၾကပါတယ္။ ဘူတန္ႏိုင္ငံကေတာ့ ဒီျပႆနာေတြကို မစိုးရိမ္ပါဘူး။ အဲ့ဒီႏိုင္ငံမွာ ဘယ္ဓါတုပစၥည္းမွ မသုံးဖို႔ ၊မတင္သြင္းဖို႔ ျပဌာန္းထားပါတယ္။
ဒါ့ေၾကာင့္ သူတို႔သုံးတဲ့အရာအားလုံးက တိုင္းျပည္အတြင္းစိုက္ပ်ိဳးတာေတြျဖစ္ၿပီး သဘာဝအတိုင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။
၁၂။ မဂၤလာေဆာင္အစဥ္အလာ
ဘူတန္ႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံျခားသားတစ္ေယာက္ကို လက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္း တားျမစ္ထားပါတယ္။ ဘုရင္ဟာ သူတို႔ရဲ႕ထူးျခားမႈေတြကို ထိန္းသိမ္းဖို႔ သူလုပ္ႏိုင္တဲ့ အရာအားလုံးကို ျပဳလုပ္ပါတယ္။
မဂၤလာေဆာင္အခမ္းအနားတစ္ခုအတြင္းမွာ ဘုန္းႀကီးမ်ားက ဂါထာေတြကို ႐ြတ္ဖက္ပါတယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္က ၾကင္စဦးဇနီးေမာင္ႏွံကို စိတ္ဆက္သြယ္မႈခိုင္မာေအာင္ တည္ေဆာက္ခြင့္ေပးတာလို႔ ဆိုပါတယ္။
နတ္ဘုရားေတြကို ေဒသထြက္ဘီယာေတြႏွင့္ ပူေဇာ္ပသရတဲ့ Changphoed ႐ိုးရာဓေလ့တစ္ခုလည္း ရွိပါတယ္။ ပူေဇာ္ပသၿပီးေနာက္ က်န္ရွိတဲ့ ဘီယာကို တည္ခင္းရၿပီး သတို႔သားႏွင့္ သတို႔သမီးက မွ်ေဝေပးရပါတယ္။
လိုအပ္တဲ့ ထုံးတမ္းအစဥ္အလာေတြ ျပဳလုပ္ၿပီးမွသာ စုံတြဲတစ္တြဲဟာ မိသားစုျဖစ္လာပါတယ္။ စည္းကမ္းအရ အမ်ိဳးသားတစ္ေယာက္ဟာ သူတို႔တျခားအိမ္ကို ေျပာင္းေ႐ႊ႕ႏိုင္ဖို႔ လုံေလာက္တဲ့ေငြပမာဏ
ရရွိတဲ့အခါမွသာ အမ်ိဳးသမီးရဲ႕အိမ္ကိုလာရပါတယ္။
၁၃။ လမ္းမ်ား
ဘူတန္ရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ မီးပြိဳင့္ေတြ မရွိသလို ဒါက လူေတြအတြက္လည္း ျပႆနာတစ္ခုမဟုတ္ပါဘူး။ လမ္းသေကၤတမ်ားအားလုံးကို လက္ျဖင့္သာ ၫႊန္ျပၾကပါတယ္။
၁၄။ အလွဆင္ထားတဲ့ အိမ္မ်ား
ဘူတန္ႏိုင္ငံသားမ်ားဟာ သူတို႔အိမ္ေတြကို အလွဆင္ရတာ ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ငွက္ေလးေတြ၊ တိရိစာၦန္ေတြနဲ႔ ပုံစံအမ်ိဳးမ်ိဳးကို နံရံေတြေပၚမွာ ဆြဲၾကပါတယ္။
ဒီအလွဆင္မႈက ခမ္းနားေနမယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ထင္ပါတယ္။႐ိုးရာအိမ္တစ္လုံးဟာ အထပ္ ၃ထပ္ႏွင့္ ေသးငယ္တဲ့ အေဆာက္အဦးတစ္လုံးျဖစ္ပါတယ္။ ေျမညီထပ္ဟာ တိရိစာၦန္ေတြထားဖို႔ ေနရာျဖစ္ၿပီး
ဒုတိယထပ္က လူေနတဲ့ အထပ္ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယထပ္ကို ေကာက္ပဲသီးႏွံေတြသိုေလွာင္ဖို႔ အသုံးျပဳပါတယ္။
ပိတ္ပင္မႈေတြ စည္းကမ္းတင္းက်ပ္မႈေတြ ရွိေနသာ္လည္း ဘူတန္ျပည္သူျပည္သားမ်ားဟာ ေပ်ာ္႐ြင္ၿပီး အရမ္းေဖာ္ေ႐ြသူေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။
ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ားဟာ အထီးက်န္တဲ့ ဒီတိုင္းျပည္ေလးကို ပိုစိတ္ဝင္စားၿပီး လာလည္ၾကပါတယ္။
Credit \\ original
