၂၀၅၀ မွာလူသားမ်ိဳးႏြယ္ေတြဇာတ္သိမ္းလုနီးပါးအထိ အေျခအေနဆုိးမ်ား ျကဳံနုိင္ျေကာင္း ပညာရွင္မ်ား သတိေပး
၂၀၅၀ မွာလူသားမ်ိဳးႏြယ္ေတြဇာတ္သိမ္းသြားႏိုင္-ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈေတြဟာ သက္ရွိေဂဟစနစ္ကိုပ်က္စီးေစႏိုင္ပီး ေရာဂါကပ္ဆိုးေတြ၊ နယူကလီးယားစစ္ပြဲေတြ နဲ႔ အပူလိႈင္းေတြကိုပါျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေၾကာင္း ပညာရွင္ေတြမွသတိေပး
၂၀၅၀ မွာ ကမာၻ့ရာသီဥတုဟာ ထိပ္ဆုံးအမွတ္ကိုေက်ာ္လြန္ပီး Greenhouse ဓာတ္ေငြ႕ထုတ္လႊတ္မႈကိုသာ ဆက္ပီးမစစ္ေဆးႏိုင္ဘူးဆိုရင္ လူသားေတြအဆုံးသတ္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ျပင္းထန္တဲ့သတိေပးခ်က္ေတြပါဝင္ေနတဲ့ ၾသစေတးလ်ရာသီဥတုနဲ႔ေပၚလစီမွ တင္ျပခ်က္တစ္ခုမွာဆိုရင္ အခုလိုသတိေပးခန႔မွန္းခ်က္ေတြကို ေလွ်ာ့တြက္ၾကတယ္လို႔ေရးသားထားပါတယ္။တကယ္လို႔ ကပ္ေဘးရာသီဥတုဂယက္အျဖစ္သာေျပာင္းသြားခဲ့ရင္ မၾကာခင္မွာပဲ Zero-emissions industry ဆီကိုအျပင္းအထန္အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိရွိေျပာင္းလဲသြားမွာပါလို႔ စာေရးသူကေရးသားခဲ့ပါတယ္။
အခုလို ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာကပ္ေဘးဆက္ႏြယ္မႈေတြေၾကာင့္ ေရာဂါကပ္ေဘးေတြပ်ံ႕ႏွံ့လာမယ္။ သယံဇာတအရင္းအျမစ္ေတြကိုအၿပိဳင္အဆိုင္လုၾကရင္းနဲ႔ နယူကလီးယားတိုက္ပြဲေတြျဖစ္လာမယ္။ ကမာၻ့အပူခ်ိန္တက္လာတာနဲ႔ေသဆုံးမႈေတြျမင့္တက္လာမယ္ စတာေတြကိုခန္႔မွန္းရပါတယ္အဆိုပါေပၚလစီစာရြက္စာတမ္းဟာဆိုရင္ ၾသစေတးလ်၊ မဲလ္ဘုန္းၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ အမ်ိဳးသားရာသီဥတုျပန္လည္ထိန္းသိမ္းေရးစင္တာမွျဖစ္ပီး စင္တာရဲ႕သုေတသနဒါ႐ိုက္တာျဖစ္သူ ေဒးဗစ္စပရတ္ နဲ႔ အိုင္ယန္ဒန္လူ႔ပ္ ဆိုတဲ့စီနီယာအရာရွိေဟာင္းတို႔ကေရးသားထားတာျဖစ္ပါတယ္။
အဆိုပါအစီရင္ခံစာမွာဆိုရင္အခုလိုသတိေပးခ်က္ေတြပါဝင္ပါတယ္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာက်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ပဲရစ္ရာသီဥတုသေဘာတူညီမႈမွာ ၂၁၀၀ ခုႏွစ္မွာ ပူေႏြးမႈကို ၃°C ေအာက္ထိန္းသိမ္းမယ္လို့ ႏိုင္ငံေတြသေဘာတူထားတယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ကာဗြန္ cycle ရဲ႕ႏွစ္ရွည္ႀကီးထြားလာေနမႈကိုထည့္စဥ္းစားရာမေရာက္ဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။အဲ့ဒါေတြကိုထည့္စဥ္းစားမယ္ဆိုရင္ေတာင္ ရာစုႏွစ္အဆုံးမွာေတာင္ ကမာၻ့အပူခ်ိန္က ၅°C ဝန္းက်င္ျမင့္တက္လာေနမယ့္ အနာဂတ္ကိုျမင္ေနရႏိုင္ပါတယ္။
ဒါက သုေတသနပညာရွင္ေတြသတိေပးထားတဲ့ ၄°C ထက္ျမင့္လို႔ေနတာပါ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔လူ႔ပတ္ဝန္းက်င္အဖြဲ႕အစည္းအတြက္လဲ မကိုက္ညီပါဘူး။ ယေန႔ေခတ္ ေဂဟစနစ္ေတြအမ်ားစုရဲ႕ ကပ္ေဘးႀကီးျဖစ္မွာပါ။ ကမာၻ့ဘဏ္ရဲ႕စကားအရဆိုရင္ ဆီေလ်ာ္တာထက္ကိုေက်ာ္လြန္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။”ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈေတြဟာ အခုဆိုရင္ လူသားမ်ိဳးႏြယ္ေတြအတြက္ သိပ္ကိုနီးကပ္လာေနတဲ့ၿခိမ္းေျခာက္မႈႀကီးတစ္ခုျဖစ္ေနပါတယ္” လို႔စာေရးသူေတြကေရးသားထားပါတယ္။ေသခ်ာတဲ့စိုးရိမ္ဖြယ္ရာတစ္ခုကေတာ့ အလားအလာရွိေနတဲ့ ရာသီဥတုထိပ္ဆုံးအမွတ္ေက်ာ္လြန္ျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ သိပ္ကိုအေရးပါတဲ့ အနိမ့္ဆုံးကန္႔သတ္အမွတ္ကိုေက်ာ္လြန္သြားတာနဲ႔ လူသားေတြကိုလာပီးထိခိုက္မွာက်ိန္းေသပါတယ္။
“သိသိသာသာနည္းပါးတဲ့ အပူခ်ိန္ ၃°C တိုးတာကေအာင္ျမင္ခဲ့တယ္ဆိုရင္ေတာင္ လူဦးေရမ်ားစြာနဲ႔ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားအတြက္က သိပ္ကိုေၾကာက္ဖို႔ေကာင္းတဲ့ၿခိမ္းေျခာက္မႈႀကီးတစ္ခုျဖစ္ေနပါေသးတယ္” လို႔အစီရင္ခံစာမွာေရးသားထားပါတယ္။PNAS မွာထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္စာတမ္းတစ္ခုမွာဆိုရင္ တက္ဆက္ A&M တကၠသိုလ္နဲ႔ ကယ္လီဖိုးနီးယား၊ ဆန္တီအားဂိုတကၠသိုလ္မွ သုေတသနပညာရွင္ေတြဟာ အခုလႈပ္ရွားမႈအရဆိုရင္ ၂၀၅၀ မွာပူေႏြးမႈ ၃°C ထိတက္လာပီး ရလဒ္အေနနဲ႔ကပ္ေဘးေတြျဖစ္လာႏိုင္တယ္ဆိုပီး သတိေပးခဲ့ပါတယ္။
ေဂဟစနစ္အေတာ္မ်ားမ်ားပ်က္စီးမွာျဖစ္ပါတယ္။ အေမဇုံမိုးသစ္ေတာအပါအဝင္၊ အာတိတ္နဲ႔သႏာၱေက်ာက္တန္းေတြ နဲ႔ လူလုပ္ေအးျမတဲ့ပတ္ဝန္းက်င္ေတြကိုမဖန္တီးေပးႏိုင္တဲ့ ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံေတြလဲဘယ္လိုမွရွင္သန္ႏိုင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။အပူပိုင္းေဒသေတြမွာလဲ ေသေလာက္ေအာင္ပူတဲ့အပူခ်ိန္အေျခအေနေတြက ႏွစ္တိုင္းကို အနည္းဆုံး ရက္ ၁၀၀ ေလာက္ျဖစ္ေနမွာျဖစ္ပါတယ္။အဲ့တာေတြေၾကာင့္ အေနာက္အာဖရိက၊ ေတာင္အေမရိကား၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွ နဲ့ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသမွ ဘီလီယံခ်ီတဲ့လူေတြေျပာင္းေရႊ႕မႈေတြျဖစ္ေပၚလာမယ္။ျပင္းထန္လြန္းတဲ့ရာသီဥတုအေျခအေနေတြျဖစ္တဲ့ အပူလိႈင္းေတြ၊ ေရႀကီးမႈေတြ နဲ႔ မုန္တိုင္းျဖစ္ပြားမႈေတြကပိုျမင့္တက္လာမယ္။
တစ္ဆက္တည္းမွာပဲ အပူပိုင္းဇုန္ေတြမွာ ေရအရင္းအျမစ္ေတြရွားပါးလာမယ္။ ကမာၻတစ္ဝွမ္း ၂ ဘီလီယံခ်ီတဲ့လူေတြဆီမွာအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြရွိလာပီး စိုက္ပ်ိဳးေရးမွာလဲျပႆနာေတြရွိလာမွာျဖစ္ပါတယ္။ဒီအခ်က္ေတြေၾကာင့္ သီးႏွံထြက္ႏႈန္းက ၅ ပုံမွာ ၁ ပုံ ေလ်ာ့က်လာပီး အစားအစာထုတ္လုပ္မႈေလွ်ာ့ခ်မႈေၾကာင့္ အစားအေသာက္ေစ်းႏႈန္းေတြကမိုးထိျမင့္တက္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ျမင့္တက္မႈဟာ စိုက္ပ်ိဳးေရးအတြက္အေရးပါတဲ့ျမစ္ေတြျဖစ္တဲ့ ဥပမာ Ganges, မဲေခါင္၊ ႏိုင္းျမစ္ စတာေတြမွာ ေရေတြခမ္းေျခာက္မႈေတြရွိလာမွာပါ။ ပီးေတာ့ ကမာၻ့နာမည္ႀကီးၿမိဳ႕တစ္ခ်ိဳ႕ရဲ႕ အထင္ကရေနရာေတြလဲပ်က္စီးကုန္မွာျဖစ္ပါတယ္။
မ်ားစြာေသာကြ်န္းငယ္ေတြဟာစြန္႔ပစ္ခံရမွာျဖစ္ပါတယ္။၂°C ပူေႏြးမႈအတြက္ဆိုရင္ေတာင္မွ ဘီလီယံေက်ာ္တဲ့လူအေရအတြက္ႀကီးဟာ ေနရာေရႊ႕ေျပာင္းရမွာျဖစ္ပါတယ္။အဆုံးစြန္ဆုံးေတြးထားမယ္ဆိုရင္ ပ်က္စီးမႈစေကးဟာ ထင္ထားတာထက္ပိုေက်ာ္လြန္မွာျဖစ္ပီး လူသားေတြရဲ႕ဇာတ္သိမ္းျဖစ္ႏိုင္ေခ်မ်ားပါတယ္။ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈရဲ႕ စြန္႔စားခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သတ္ပီး သိပ္နားမလည္ရတဲ့အဓိကအေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ေပၚလစီခ်မွတ္တဲ့သူေတြက ဗဟုသုတေတြကိုထုတ္လုပ္ေပးတဲ့ေနရာမွာေရွး႐ိုးစြဲလြန္းလို႔ျဖစ္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။Least drama ဆိုတဲ့ဘက္မွာေတာ့ ရာသီဥတုဆိုင္ရာသိပၸံပညာရွင္ေတြကမွားယြင္းေကာင္းမွားယြင္းေနႏိုင္တယ္ဆိုေပမဲ့ သုေတသနပညာရွင္ေတြကေတာ့ သိပၸံနည္းက်အခ်က္အလက္ေတြ၊ သံသယေတြ နဲ႔ဦးတည္ခ်က္ေတြကိုလိုက္နာေစာင့္ထိန္းေပးဖို႔ အားထုတ္ႀကိဳးစားလ်က္ရွိပါတယ္။
အဲ့ဒီ့အက်ိဳးရလဒ္အေနနဲ႔ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈအႏၲရာယ္ကိုေလွ်ာ့တြက္မိတာျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။အမွန္ေတာ့ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တုန္းက အေမရိကန္လုံျခံဳေရးနဲ႔ဗ်ဴဟာစင္တာမွျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ စိစစ္ခ်က္ထဲမွာ ရာသီဥတုဆိုင္ရာသိပၸံပညာရွင္ေတြရဲ႕ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြဟာ တကယ့္လက္ေတြ႕ထက္ သိပ္အေရးမႀကီးတာကိုထုတ္ေဖာ္ခဲ့ပါတယ္။အဲ့အျပင္ IPCC ရဲ႕ ေလ့လာခ်က္ေတြမွာဆိုရင္ ပုံမွန္ရာသီဥတုေမာ္ဒယ္ေတြကိုအသုံးျပဳပီးေလ့လာထားပါတယ္။ အဲ့ထဲမွာမွ အရင္တုန္းက ရာသီဥတုပထဝီဝင္ဆိုင္ရာေဒတာေတြနဲ႔ semi-empirical ေမာ္ဒယ္ေတြကိုေလ့လာတာေတြလဲပါဝင္ပါတယ္။
ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈအတြက္ လုံျခံဳေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈဆီသို႔ ခ်ဥ္းကပ္နည္းအသစ္ ကတကယ့္ကိုလိုအပ္ေနပီျဖစ္ေၾကာင္း စာေရးသူေတြကေရးသားထားပါတယ္။ ရာသီဥတုခန္႔မွန္းမႈေတြကေနရရွိလာတဲ့ အဆုံးစြန္ေသာျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြကို အဓိကထားရမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။အခ်ိဳ႕ေသာ ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြကိုအကဲျဖတ္ဖို႔အတြက္ကခက္ခဲပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ သူတို႔သတိေပးထားတဲ့အေျခအေနေတြအားလုံးက လူသားေတြၾကံဳေတြ႕ဖူးတဲ့ range ျပင္ပမွာရွိေနတာျဖစ္ပီး တိုက္႐ိုက္ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ဖို႔ဆိုတာ အနည္းငယ္ေသာနည္းလမ္းေတြပဲရွိပါတယ္။
ဒါေပမဲ့လဲ အစီရင္ခံစာထဲမွာဆိုရင္ေတာ့ ခဏတာလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြမွာအာ႐ုံစိုက္ျခင္းဟာ ကမာၻေျမႀကီးကို ရာစုႏွစ္ရဲ႕အလယ္မွာ ျပန္လွည့္ဖို႔လမ္းမရွိတာကေနကာကြယ္ေပးႏိုင္မွာျဖစ္တယ္လို႔ဆိုထားပါတယ္။ ရာစုႏွစ္အလယ္ဆိုတာက ကမာၻႀကီးနယ္နိမိတ္ေတြ ႏိုင္ငံေတြၿပိဳကြဲသြားမယ့္အခ်ိန္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။၂၀၅၀ ကမာၻ့အဆုံးမွာေတာ့ ပရမ္းပတာေတြျဖစ္ပီး အလဲလဲအကြဲကြဲျဖစ္ေနတဲ့ ကမာၻတစ္ခုကိုျမင္ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ဒါမဲ့လဲ အေရးေပၚအတြက္ေတာ့ ထြက္ေပါက္တစ္ခုက်န္ရွိေနပါေသးတယ္။ ကမာၻတစ္ဝွမ္းအရင္းအျမစ္ေတြကိုေရႊ႕ေျပာင္းေပးတာေတြ နဲ႔ လုံျခံဳေရးအတြက္ ႀကိဳတင္စီစဥ္ထားတာေတြ ကအေရးပါတဲ့အခန္းက႑တစ္ခုကေနပါဝင္ေနပါတယ္။
အနာဂတ္ရဲ႕ေနာက္ဆုံးေန႔က ေရွာင္လႊဲလို႔မရႏိုင္ပါဘူး လို႔စာေရးသူေတြကဆိုထားပါေသးတယ္။ဒါမဲ့ ခ်က္ခ်င္းတစ္ခုခုမလုပ္ဘူးဆိုရင္ ပိုပီးဆိုးလာမွာျဖစ္ပါတယ္။ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈနဲ႔ပတ္သတ္ပီး ကမာၻတစ္ဝွမ္းလုံးႀကိဳးစားအားထုတ္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ Zero-emission industry တစ္ခုကိုအျမန္ေဆာက္လုပ္ဖို႔လိုအပ္ေနပီျဖစ္ပါတယ္။”ကြ်န္ေတာ္တို႔စည္းလုံးစြာလႈပ္ရွားမွျဖစ္မွာပါ။ အစိုးရနယ္ပယ္မွာေရာ စီးပြားေရးနယ္ပယ္မွာပါ strong ျဖစ္တဲ့ ခိုင္မာတဲ့ေခါင္းေဆာင္မႈမ်ိဳးေတြလိုအပ္ပါတယ္။ ဒါမွသာလူသားေတြ ေနထိုင္ႏိုင္တဲ့အနာဂတ္တစ္ခုကိုအာမခံေပးႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။”
Writer -Min Thu (Daily Hot News )
Credit \ original
