ေရာဂါရွိသူက စကားေျပာရင္ (၃)ေ ပ၊ ႏွာေစးေခ်ာင္းဆိုးရင္ (၆)ေပအထိ ေရာက္ႏိုင္တဲ႔ H1N1 ေရာဂါပိုးအေၾကာင္း
Q, ဘတ္စ္ကားစီးရသူေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ကားက်ပ္က်ပ္စီးရခ်ိန္မွာ H1N1 တုပ္ေကြးပိုး ကူးစက္မွာကို စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။ ဘယ္လို ေဆာင္သင့္၊ ေရွာင္သင့့္တယ္ဆိုတာေလး ေျပာေပးပါဦး ဆရာ။
A. အေရးႀကီးတာက H1N1 ပိုးရွိသူပါပဲ။ ပိုးရွိမွန္း သူ႔ကိုယ္သူ မသိရင္ ေတာင္ အနည္းဆံုးေတာ့ ဖ်ားေနပါလိမ့္မယ္။ ဒီေတာ့ ဖ်ားတဲ့သူေတြက လူမ်ားတဲ့ ေနရာေတြ မသြားသင့္ပါဘူး၊ ဘတ္စ္ကားစီးတာေတြ မလုပ္သင့္ပါဘူး။ အိမ္မွာပဲ ေအးေအးေဆးေဆး အနားယူၿပီးေတာ့ ေဆးကုသမႈ ခံယူသင့္ပါတယ္။ ဒီလို မလုိက္နာဘဲ ဘတ္စ္ကားစီးရင္ စကားေျပာရင္ သံုးေပ၊ ႏွာေစးေခ်ာင္းဆိုးရင္ ေျခာက္ေပအထိ ဒီပိုး ေတြက ေရာက္ႏိုင္ေတာ့ နီးစပ္တဲ့သူေတြ ကူးစက္ႏိုင္ ပါတယ္။သာမန္က်န္းမာတဲ့ သူေတြကို မွာခ်င္တာက ေဘးနားက လူ ႏွာေခ်တယ္၊ ေခ်ာင္းဆိုးတယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ႏွာေခါင္းကို ပိတ္ထားဖို႔ပါပဲ။ အခု H1N1ပိုး ကူးမွာေၾကာက္တဲ့ သူေတြက ႏွာေခါင္းစည္းတပ္ၾကတယ္။ ႏွာေခါင္းစည္းမွာ ဆရာ၀န္သံုးႏွာေခါင္းစည္း(Surgical Mask)က ဘက္တီးရီးယားပိုးကိုပဲ အကာအကြယ္ရႏိုင္တယ္။ အခုဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမႊား ေတြ က်ေတာ့N95 Mask ႏွာေခါင္းစည္းနဲ႔မွပဲ အကာအကြယ္ရႏိုင္ပါတယ္။
H1N1 တုပ္ေကြးကာကြယ္ေရးမွာ တတ္ႏိုင္သမွ် လူစုလူေ၀းရွိတဲ့ ေနရာကို ေရွာင္ပါလို႔ ေျပာထားတာပါ။ မေရွာင္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ဖ်ားေနတဲ့သူနဲ႔ နီးနီးမွာ မေနပါနဲ႔။ လက္ထဲမွာ တစ္သွ်ဴးလို အအုပ္အကာေလးေတြ ေဆာင္ထားပါ။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ႏွာေခါင္းေကာ ပါးစပ္ပါ အုပ္ႏိုင္တဲ့ ႏွာေခါင္းစည္း တပ္ပါ။ လက္ေဆးဆပ္ျပာဂ်ဲလ္ေလးေတြ ေဆာင္ထားၿပီး လက္ကို မၾကာခဏ ေဆးပါ။ ကိုယ္ခံအားေကာင္းေအာင္ အိပ္ေရး၀၀ အိပ္စက္ပါ၊ အာဟာရ ျပည့္ျပည့္၀၀ စားေသာက္ပါ။ ဖ်ားေနရင္၊ နာမက်န္းျဖစ္ေနရင္ အိမ္မွာပဲ နားေနၿပီး ေဆးကုသမႈ ခံယူပါ၊ လုပ္ငန္းခြင္ထဲ မသြားသင့္ပါဘူး။H1N1 တုပ္ေကြးက ရိုးရိုး အေအးမိတာ၊ တုပ္ေကြးစတာေတြနဲ႔ လကၡဏာတူတဲ့ အတြက္ H1N1 ျပန္႔ႏွံ႔မႈကို #တားဆီးခ်င္တယ္ဆိုရင္ ကိုယ္လက္ ကိုက္ခဲဖ်ားနာေနတဲ့ ဘယ္သူမဆို အိမ္ထဲမွာ အနားယူသင့္ပါ တယ္။ လူထူထပ္တဲ့ေနရာတို႔၊ လုပ္ငန္းခြင္တို႔မသြားသင့္ပါဘူး၊ သူ႔ဆီက ပိုး ေလထဲ မျပန္႔ႏွံ႔ေစဖို႔ ေရာဂါရွိသူက N 95 ႏွာေခါင္းစည္းကို တပ္သင့္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကို မီဒီယာေတြက က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ပညာေပးသင့္ပါတယ္။
Q. နာတာရွည္ေရာဂါရွိသူေတြအတြက္ H1N1တုပ္ေကြးပိုး ကာကြယ္ေရး မွာ ဘယ္လို အခ်က္ေတြကို အထူးလိုက္နာသင့္ပါသလဲ ဆရာ။
A. ျပင္ပ ကူးစက္ပိုးတစ္ခုခု ၀င္လာရင္ ခႏၶာကိုယ္က ျပန္တိုက္ပါတယ္။ လူက က်န္းမာတယ္၊ ကိုယ္လက္ လႈပ္ရွားမႈ မ်ားမ်ားလုပ္တယ္၊ အသီးအရြက္၊ သစ္သီး ၀လံမ်ားမ်ားစားတယ္ . .ကိုယ္ခံအားစနစ္ ေကာင္း တယ္ဆိုရင္ H1N1 ပဲ ၀င္လာပေစဦး၊ သာမန္ႏွာေစး၊ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ဖ်ားနာတာေလာက္နဲ႔ ၿပီးသြားပါတယ္။
ဆီးခ်ဳိ၊ ကင္ဆာ၊ ကင္ဆာကုသမႈ ခံယူေနသူ စတဲ့ လူနာေတြနဲ႔ က်န္းမာေရးနဲ႔ အညီ မေနတဲ့သူေတြ (ဥပမာ အရက္ေသာက္တာ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္တာ၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ မရွိဘဲ အထိုင္မ်ားတာ) က ကိုယ္ခံအားစနစ္ သိပ္မေကာင္းတတ္ဘူး။ ဒီလိုလူေတြမွာ ပိုး၀င္ရင္ ပိုခံစားရတတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္ခံအားစနစ္ျမင့္တက္ေစတဲ့ မုန္လာဥနီေဖ်ာ္ရည္၊ ခ်င္း(ဂ်င္း)ျပဳတ္ရည္ စတာေတြကိုလည္း ေသာက္ပါ။
ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ သစ္သီး၀လံေတြမွာပါတဲ့ ဗီတာမင္နဲ႔ သတၱဳဓာတ္ေတြ ရရွိထားတယ္၊ အိပ္ေရး၀၀ အိပ္တယ္၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ လုပ္ထားတယ္ဆို ရင္ မေတာ္တဆ ပိုး၀င္ခဲ့ရင္ေတာင္ ကိုယ္ခံအားစနစ္ ေကာင္းေနတဲ့အတြက္ ခံႏိုင္ရည္ရွိေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
Roma Yadav
Credit \\ original
